W czasami przesyconym świecie musicali filmowych, niewiele produkcji dźwiga na sobie tak wielką odpowiedzialność, jak ta adaptacja dzieła Gregory’ego Maguire’a i Stephena Schwartza. To, co zaczęło się jako literacka wariacja na temat najsłynniejszego czarnego charakteru Ameryki, po dekadach sukcesu stało się czymś więcej niż rozrywką: to rozmowa o moralności, sławie i tym, jak bardzo niszczycielska potrafi być władza.
Jeśli pierwsza część zaprosiła nas do przeciwstawienia się grawitacji, ta konkluzja obiecuje coś bardziej przyziemnego i trzewnego: ostateczną eksplorację tego, co to znaczy zmienić się na zawsze. Film, zatytułowany Wicked: na dobre (znany w oryginale jako Wicked: For Good), nie jest prostą kontynuacją mającą na celu domknięcie wątków. Jest dopełnieniem narracyjnej obietnicy, na której kinowe spełnienie na odpowiednią skalę czekaliśmy latami. Zagłębiając się w tę produkcję, odkrywamy fascynujący ekosystem, w którym kobieca przyjaźń, artystyczna integralność i prawne zawiłości starego Hollywood splatają się, by po raz kolejny na nowo zdefiniować drogę wybrukowaną żółtą kostką.
Semantyka pożegnania: Od „For Good” do „na dobre”
Podczas produkcji projekt był znany po prostu jako druga część. Jednak reżyser Jon M. Chu i jego ekipa postanowili nadać mu angielski tytuł Wicked: For Good. Choć na polskim rynku zachowamy tytuł Wicked: na dobre, warto zatrzymać się nad pierwotną intencją twórców, ponieważ jest to deklaracja zasad.
Oryginalny tytuł nie był marketingowym kaprysem. For Good odnosi się bezpośrednio do jednego z najbardziej ikonicznych i wzruszających duetów w historii teatru muzycznego: pożegnalnej piosenki bohaterek. Co więcej, jest to nieprzetłumaczalna gra słów, która wzbogaca podtekst: w języku angielskim „for good” oznacza zarówno „na zawsze” (nieodwracalna zmiana), jak i „na dobre” (życzliwa intencja). Film stara się być bytem z własną tożsamością, doświadczeniem, które broni się samo i które obiecuje pozostawić niezatarty ślad, niezależnie od tego, jak nazwiemy go na plakacie.
Alchemiczna chemia: Cynthia i Ariana
Jeśli pod efektami wizualnymi i kostiumami bije jakieś serce, jest nim elektryzujące połączenie między Cynthią Erivo (Elfaba) i Arianą Grande (Glinda). Film opiera się na tym, by ich więź wydawała się autentyczna. Na szczęście to, co wydarzyło się na planie, przerosło fikcję: stworzyły siostrzaną relację, która stała się motorem napędowym całej produkcji.
Wrażliwość i głos na żywo
Cynthia Erivo opisała pracę z Grande jako „dwukierunkową ulicę” opartą na hojności. Nie było wymuszonych prób budowania chemii; „kliknęło” natychmiast. Erivo opowiada, jak Ariana odwiedzała ją w domu przed zdjęciami, by po prostu porozmawiać o życiu, tworząc w ten sposób fundament zaufania niezbędny do tego, co miało nadejść.
A to zaufanie było kluczowe. W przeciwieństwie do niemal wszystkich współczesnych musicali, gdzie używa się playbacku do nagranych w studiu ścieżek, reżyser nalegał na radykalną autentyczność: śpiewanie na żywo na planie. Erivo wyjaśnia, że śpiewanie jest aktem niezwykle wrażliwym, skokiem w pustkę bez siatki bezpieczeństwa postprodukcji. Aby to osiągnąć, zawarły pakt: dbać o siebie nawzajem i chronić swoją przestrzeń twórczą.
To zmienia to, co widzimy na ekranie. Kiedy postacie walczą o oddech lub załamują się emocjonalnie, ich głosy odzwierciedlają ten prawdziwy fizyczny wysiłek. Ariana Grande, znana ze swojej popowej precyzji, pozwoliła sobie na niedoskonałość, pozwalając, by jej głos drżał lub łamał się, jeśli wymagał tego moment.
Emocjonalny ciężar pożegnania
Punkt kulminacyjny tej współpracy nastąpił podczas kręcenia numeru muzycznego „For Good”. Według relacji, nie był to kolejny zwykły dzień na planie; to było katharsis. Grande wyznała, że płakały niemal codziennie z powodu intensywności historii, ale ta piosenka była druzgocąca.
Kiedy kręciły tę scenę, już nie grały. Przeżyły ewolucję swoich postaci i głęboko rozumiały, co zostawiają za sobą. To nie była tylko technika wokalna; to był wynik miesięcy wspólnego dojrzewania. Ekipa techniczna, zwykle dość stoicka, skończyła ze łzami w oczach. Aby to przypieczętować, aktorki zrobiły sobie pasujące tatuaże na dłoniach: mak i frazę „For Good”. Trwałe przypomnienie, że, jak mówi piosenka, zmieniły się na dobre dzięki sobie nawzajem.
Śmiech przez łzy
Ale nie wszystko było dramatem. Na planie było też wiele człowieczeństwa i zabawnych chwil. Świetna anegdota dotyczy słynnej bąbelkowej sukni Glindy i butelki perfum, która wydała piskliwy dźwięk w połowie ujęcia, wywołując u Ariany atak śmiechu, który zaraził wszystkich. Albo Jonathana Baileya (książę Fiyero), który w scenie maksymalnego romantycznego napięcia miał „wypadek z kwiatem”, co zrujnowało ujęcie, ale rozluźniło atmosferę. Tę wiralową przyjaźń widać nawet w wywiadach, gdzie prosty gest Ariany trzymającej dłoń Cynthii staje się memem emocjonalnego wsparcia.
Mroczniejsze i bardziej realistyczne Oz
Wizualnie Wicked: na dobre oddala się od nasyconego blichtru klasycznej fantazji, wkraczając na mroczniejsze i bardziej dojrzałe terytorium. Jon M. Chu wyraził się jasno: jeśli pierwsza część dotyczyła cudu i odkrycia, ta dotyczy konsekwencji i oporu.
Wpływ dystopii
Chu cytuje inspiracje takie jak Truman Show, aby wyjaśnić tę zmianę. Oz przestaje być rajem, by ukazać się jako państwo policyjne, w którym rządzi propaganda. Estetyka odzwierciedla to przebudzenie: w miarę jak postacie dostrzegają prawdę kryjącą się za Czarnoksiężnikiem, sztuczny blask znika. Scenografie zostały zaprojektowane tak, by znajdowały się „na granicy szaleństwa”, łącząc piękno secesji z poczuciem ciężaru i opresyjnej rzeczywistości.
Magia namacalna
W epoce zielonych ekranów postawiono tutaj na to, co namacalne. Zasadzono tysiące prawdziwych tulipanów i zbudowano ogromne fizyczne scenografie. Chodzi o zakotwiczenie magii w fizyczności; kiedy Elfaba leci, otoczenie reaguje naprawdę. Cynthia Erivo wykonała wiele ze swoich akrobacji, w tym sekwencję ucieczki przy użyciu systemu bloczków, która wymagała czystej siły fizycznej. Magia ma tu widoczny koszt i wysiłek.
Enigma Dorotki i srebrnych bucików
Tu pojawia się fascynujący szczegół dla kinomanów: film podchodzi do związku z Czarnoksiężnikiem z Oz (1939) i oryginalną powieścią z dużą inteligencją i poszanowaniem praw autorskich.
Powrót do literackiego źródła
Jeśli spodziewasz się zobaczyć słynne rubinowe pantofelki, czeka cię niespodzianka: są srebrne. To nie błąd, to historyczna korekta i prawna konieczność. W powieści z 1900 roku buciki były srebrne. To film MGM z 1939 roku zmienił je na czerwone, aby wykorzystać możliwości Technicoloru. Ponieważ „rubinowe pantofelki” są własnością Warner Bros. (a to jest film Universalu), nie można było ich użyć.
Jednak ekipa przekuła to ograniczenie w cnotę. Używając srebrnych bucików, wpisują się w linię książki i musicalu z Broadwayu. Co więcej, w fabule Wicked: na dobre te buciki są rodzinną pamiątką po matce Elfaby i Nessarose, co nadaje im emocjonalny ładunek wykraczający poza bycie zwykłym magicznym przedmiotem.
Dziewczynka bez twarzy
Inną odważną decyzją jest sposób, w jaki traktują Dorotkę. Chociaż to ona wywołuje finał historii, film utrzymuje ją jako postać peryferyjną, niemal „bez twarzy”. Nie zobaczymy jej zbliżeń ani jej wewnętrznej podróży. Kamera jest lojalna Elfabie i Glindzie. Pokazując Dorotkę z tyłu lub z daleka, film chroni ikoniczny obraz, jaki mamy o niej, ale podkreśla, że ta historia do niej nie należy. To elegancka decyzja: tym razem mikrofon ma czarownica, a nie dziewczynka, która ją zabiła.
Nowe dźwięki dla starego świata
Stephen Schwartz, oryginalny kompozytor, powrócił, aby rozszerzyć dźwiękowe uniwersum, zapewniając, że skok na duży ekran uzasadnia swoje istnienie nowym materiałem.
„The Girl in the Bubble” i „No Place Like Home”
Dodano dwie nowe piosenki, których nie ma w spektaklu teatralnym. „The Girl in the Bubble” (Dziewczyna w bańce), w wykonaniu Ariany Grande, zgłębia samotność sławy. Podczas gdy Oz ją uwielbia, piosenka ukazuje izolację życia w bańce doskonałości, niezdolnej do prawdziwego nawiązania relacji.
„No Place Like Home” (Nie ma jak w domu), śpiewane przez Cynthię Erivo. Tytuł jest błyskotliwą ironią nawiązującą do słynnego zdania Dorotki. W ustach Elfaby mówi o bólu wygnania i nieznajdowaniu przynależności we własnej ziemi. To nie są wypełniacze; kino pozwala zbliżyć się do ciszy i introspekcji w sposób, na który teatr czasami nie pozwala, a te piosenki wypełniają te emocjonalne przestrzenie.
Luksusowa obsada
Poza bohaterkami, obsada drugoplanowa wnosi kluczowe niuanse. Michelle Yeoh (Madame Morrible) staje się bardziej złowieszcza, używając meteorologii jako broni politycznej. Jeff Goldblum (Czarnoksiężnik) daje nam mieszankę charyzmy i patosu, ukazując przeciętnego człowieka przerażonego utratą władzy. Jonathan Bailey (Fiyero) dopełnia emocjonalny trójkąt tragiczną transformacją, która boleśnie łączy się z mitologią Stracha na Wróble. A Ethan Slater (Boq) ma wątek, który zasiewa ziarno jego przyszłości jako Blaszanego Drwala, z subtelnymi detalami, jak jego łatwość do płaczu, zapowiadającą jego zardzewiały los.
Fabuła: Od sławy do wygnania
Wicked: na dobre wznawia akcję dokładnie tam, gdzie zakończyła się poprzednia część, ale wszystko się zmieniło. Elfaba żyje na wygnaniu, demonizowana jako „Zła Czarownica”, walcząc z cienia. Glinda natomiast jest olśniewającym symbolem reżimu w Szmaragdowym Grodzie, przygotowując się do ślubu z Fiyero, ale uwięziona w złotej klatce zaprojektowanej przez Morrible, by odwracać uwagę mas.
Konflikt wybucha, gdy Glinda próbuje wynegocjować niemożliwy pokój między swoją przyjaciółką a Czarnoksiężnikiem. To narracja, która bada osobisty koszt aktywizmu w konfrontacji z moralną ceną współudziału.
Uznana i pomysłowa regeneracja Świata Oz
To, co sprawia, że Wicked: na dobre jest tak intrygujące, to nie tylko to, jak się kończy – finał, który prawie wszyscy znamy z kultury ogólnej – ale jak nadaje nowe znaczenie początkowi. Kiedy pojawiają się napisy końcowe, obietnica jest taka, że już nigdy nie spojrzymy na Czarnoksiężnika z Oz tak samo. Zła czarownica nie jest już płaskim potworem, ale tragiczną aktywistką; dobra czarownica nie jest nieskazitelną zbawczynią, ale polityczną ocalałą, która poświęciła swoją prawdę, by utrzymać pokój.
Produkcja była skrupulatna, by nie zdradzić ducha dzieła, ale odważna, by je rozwinąć. Od podziału historii na dwie części, by nie poświęcać rozwoju postaci, po wymóg śpiewania na żywo, by uchwycić surowe emocje. To projekt, który oddaje hołd Broadwayowi, ale wykorzystuje kino, by pójść o krok dalej.
Podróż była długa, pokonując strajki i lata rozwoju. Ale oczekiwanie dobiega końca. Wicked: na dobre wchodzi do kin w Stanach Zjednoczonych 21 listopada, a następnie będzie miała miejsce stopniowa premiera międzynarodowa. Czas lecieć, nie na miotłach, ale w historii, która przypomina nam, że czasami, aby czynić dobro, trzeba być gotowym na to, by nazwano cię złym.
