Rachel McAdams. Dwadzieścia lat unikania wielkiej kariery

W wieku 47 lat McAdams przeżywa najbardziej widoczny rok swojej kariery: gwiazda na Walk of Fame, thriller Sama Raimiego w kinach, niedawny debiut na Broadwayu z nominacją do nagrody Tony. Żaden z tych punktów nie pasuje do kariery, którą przemysł przez dwie dekady próbował jej wcisnąć.

W szczycie swojej pierwszej fali sławy — kiedy Wredne dziewczyny zrobiły z niej oczywisty punkt odniesienia komedii dla nastolatków, a Pamiętnik osadził ją jako protagonistkę hollywoodzkiego dramatu romantycznego — Rachel McAdams przestała pracować. Oferty były wszędzie. Pepper Potts w Iron Manie. Casino Royale. Diabeł ubiera się u Prady. Mission: Impossible III. Odmówiła wszystkim czterem. Chciała, jak wyjaśniła później, znów słyszeć własny głos. Decyzja podjęta przez dwudziestosiedmioletnią aktorkę w jej najbardziej rynkowym momencie zdefiniowała wszystko, co przyszło później: dwadzieścia lat odmowy odgrywania, poza ekranem, roli, którą przypisywało jej Hollywood.

Jej droga do zawodu nie wyglądała na papierze imponująco. Małe miasteczko w Ontario, łyżwiarstwo figurowe na poziomie zawodowym od czwartego roku życia, letni obóz szekspirowski w wieku dwunastu lat i licencjat z teatru z wyróżnieniem na York University w 2001 roku, po tym jak nauczycielka przekonała ją, by nie szła na studia kulturoznawcze. Sukces przyszedł niemal natychmiast. W wieku 23 lat zdobyła kanadyjską nagrodę Gemini za serial Slings and Arrows, komedię o kulisach szekspirowskiego festiwalu. W wieku 25 lat miała już za sobą zarówno Wredne dziewczyny, jak i Pamiętnik, oba z 2004 roku: Regina George Tiny Fey i Allie Hamilton z powieści Nicholasa Sparksa wciąż są dwiema rolami, które na ulicy ludzie najczęściej jej cytują.

Była, na chwilę, „it girl” sezonu — etykieta, której nigdy do końca nie zaakceptowała. Polowanie na druhny, Czerwone oko i The Family Stone wyszły w 2005 roku. Potem przyszła nominacja BAFTA Rising Star. W 2006 roku Vanity Fair zaprosiło ją na doroczną hollywoodzką okładkę u boku Scarlett Johansson i Keiry Knightley; gdy dotarła do studia i zorientowała się, że to sesja w nagości, wyszła i zwolniła rzeczniczkę, która jej nie uprzedziła. Drobna anegdota, ale wymowna: pierwszy publiczny znak aktorki gotowej raczej stracić moment niż dać się przekonać.

Dwuletnie wycofanie, które potem nastąpiło, jest strukturalnym faktem jej kariery. Gdy wróciła — w Married Life, Wszystkich ludziach prezydenta i romantycznym science fiction Zaklęci w czasie — tempo było wolniejsze, a wybory celowo gatunkowo niezdyscyplinowane. Sherlock Holmes Guya Ritchiego. O północy w Paryżu Woody’ego Allena. Passion Briana De Palmy. Cudowna miłość Terrence’a Malicka. Czas na miłość Richarda Curtisa. Przestała próbować powtórzyć hit i zaczęła budować filmografię, która nagradza widza cierpliwego.

W profilach pisanych o McAdams powraca pewien zarzut: że jest zbyt sympatyczna, zbyt poukładana, zbyt mało zainteresowana medialnym kontraktem celebryctwa; że nie potrafiła skapitalizować własnej kariery. Zarzut jest jednocześnie błędną lekturą. Zespołowa obsada Spotlight — za rolę reporterki Boston Globe Sachy Pfeiffer dostała nominację do Oscara — to dokładnie ten typ pracy, jaki konsekwentnie wybiera: zespół przed gwiazdorstwem, zakorzeniony w postaci, bez próżności. Disobedience u boku Rachel Weisz, w reżyserii Sebastiána Lelio. Powściągliwa Barbara z Are You There God? It’s Me, Margaret. Nawet jej dwa filmy Marvela — Doktor Strange Scotta Derricksona i Doktor Strange w multiwersum obłędu Sama Raimiego — traktują Christine Palmer jako narracyjną kotwicę, a nie obiekt romantyczny. Etykieta „it girl” zawsze była cudzym pomysłem na nią. Praca podważa tę etykietę od dwudziestu lat.

W kwietniu 2024 roku zadebiutowała na Broadwayu w Mary Jane Amy Herzog jako samotna matka opiekująca się przewlekle chorym synem. Recenzje należały do najlepszych w jej karierze. The New York Times wybrało spektakl jako Critic’s Pick. The Wall Street Journal określił wykonanie jako jedno z najbardziej poruszających sezonu. Otrzymała nominację do nagrody Tony dla najlepszej aktorki w sztuce i wygrała Theatre World Award. To była jej pierwsza rola sceniczna od dwudziestu pięciu lat.

Domknięcie dwóch dekad cichej budowy kariery przyszło w styczniu 2026 w dwóch aktach oddzielonych dziesięcioma dniami. 20 stycznia McAdams odebrała 2833. gwiazdę na Hollywood Walk of Fame; przy mównicy stali Sam Raimi i Domhnall Gleeson, a rodzice przylecieli z Ontario. Część przemówienia poświęciła Diane Keaton, Genie Rowlands i Samowi Shepardowi — trojgu zmarłych już partnerów ekranowych — i przypisała Keaton zdanie o tym, że „trzeba położyć na stole wszystko, co się ma”. Dziesięć dni później, 30 stycznia, do kin trafił Send Help: komedio-horror survivalowy Raimiego, w którym gra Linda Liddle, ignorowaną korporacyjną strateg, rozbitą na tropikalnej wyspie z szefem, który ją pominął. W recenzjach wielokrotnie padało słowo przemiana. San Francisco Chronicle porównał film do Cast Away, „gdyby Wilson, piłka do siatkówki, był mizoginistą”. To, z dużym marginesem, najmroczniejsza rola, jaką dotąd zagrała.

Ze scenarzystą Jamiem Lindenem jest od 2016 roku, mają dwoje dzieci. Mieszka, z wyboru, w Toronto, a nie w Los Angeles. Często mówi o swoim zaangażowaniu ekologicznym; przez długie okresy w ogóle nie miała samochodu. Nie prowadzi publicznych kont w mediach społecznościowych.

Następny w kolejności jest jeszcze bezimienny thriller o sztucznej inteligencji wyprodukowany przez T-Street i Netflix, w reżyserii Josepha Gordona-Levitta — kolejne przemieszczenie postaci w wieku 47 lat, w roku, w którym McAdams mogłaby spędzić dwanaście miesięcy na zbieraniu wyróżnień, które wreszcie zaczęła przyjmować. Nie zrobi tego. Ta rola nigdy specjalnie jej nie wychodziła.