Urugwaj wygrywał przez stulecie, broniąc się; Bielsa stawia na to, że teraz wygra, duszą rywala

Przyjrzyjcie się pierwszym dziesięciu sekundom po tym, jak Urugwaj traci piłkę. Nie ma cofnięcia, nie ma dwóch linii po czterech, które na nowo się ustawiają, nie ma chwili oddechu. Jest zawodnik pędzący na tego, kto właśnie ją przyjął, za nim drugi, który już zostawił własnego rywala, by skoczyć na kolejne podanie, a za nim trzeci, tak że przeciwnik, władający piłką od półtorej sekundy, nagle nie ma ani jednego czystego miejsca, by ją odłożyć. Nie tak wygrywał Urugwaj. Tak chce go teraz doprowadzić do zwycięstwa Marcelo Bielsa.

Przez niemal całą swoją piłkarską historię ten kraj robił coś przeciwnego. Bronił własnej bramki jak granicy. Cofał się, pokazywał zęby, wchłaniał i kazał płacić wysoką cenę za jeden błąd po drugiej stronie boiska. Słowa nie da się naprawdę przełożyć: garra, pazur, uchwyt, to, czego chwyta się mały naród, gdy postanowił, że żaden większy go nie ruszy. Dwa tytuły mistrza świata i ludność, która ledwie zapełniłaby jedno miasto-gospodarza, opierają się na tej odmowie. La Celeste nie ograła świata grą. Przetrwała go.

Bielsa spojrzał na to dziedzictwo i postanowił wydać je inaczej. Człowiek, którego nazywają El Loco, nie trenuje przetrwania, tylko pościg. Jego Urugwaj kryje rywala na całym boisku, każdy zawodnik przykuty do przeciwnika, piłka tropiona w chwili straty, a nie odcinana i wyczekiwana. Na ostatnim turnieju z tą grupą liczby nie były liczbami drużyny strzegącej granicy, lecz takiej, która ją najeżdża: wysokie odbiory raz za razem, dziewięć goli strzelonych, jeden stracony w fazie grupowej wygranej bez potknięcia. Pytanie, które towarzyszy mu na ten mundial, jest proste i ogromne. Czy można zmienić to, czego naród chwyta się, gdy mecz robi się brzydki?

Polecane lekturyPortugalia jedzie na mundial z pożegnaniem na barkach — i wierzy, że właśnie to ją trzyma

Lista, na której brakuje nazwiska

Najjaśniejszą odpowiedź Bielsy przyniosła nieobecność. Gdy odczytano ostateczną kadrę, Luisa Suáreza na niej nie było. Najlepszy strzelec w historii Urugwaju, sześćdziesiąt dziewięć goli w reprezentacji, obecny na każdym mundialu od debiutu jako chłopak, nie dostanie na światowej scenie pożegnania, które piłka już mu w połowie napisała. Wycofał się z kadry, a potem uchylił drzwi; w pewnym momencie powiedział też, że metody Bielsy rozbiły szatnię. Drzwi pozostały zamknięte. Wraz z nimi zniknął wszelki romantyzm co do tego, jak ta drużyna powinna wyglądać.

Miejsce romantyzmu zajął plan budowy. Bielsa powołał trzech klasycznych napastników, tylko trzech, z Darwinem Núñezem jako jedynym punktem odniesienia w polu karnym, a za nim Federico Viñasem i Rodrigo Aguirre. Resztę ofensywnego ciężaru dźwigają biegacze wpisani jako pomocnicy zdolni schodzić na skrzydła, wybrani za nogi i za gotowość, by ich używać. Kręgosłup nie myli: Federico Valverde napędzający silnik ze środka, Manuel Ugarte i Rodrigo Bentancur kryjący teren po obu jego stronach, Ronald Araújo kotwiczący obronę pomyślaną tak, by chronić linię środkową w równym stopniu co własne pole karne. To nie kadra zbudowana wokół wykończyciela. To kadra zbudowana wokół biegu.

Pomysł i to, czego wymaga

Futbol Bielsy jest najtrudniejszy do dobrego utrzymania na arenie międzynarodowej, bo nigdy nie pozwala zawodnikowi się schować. Nie ma strefy, do której można zejść, nie ma spokojnych dziesięciu minut na spacer. Kryjesz swojego człowieka, ruszasz, gdy on rusza, odbierasz piłkę sam albo cała konstrukcja nabiera wody. Dobrze wykonany, dusi, a Urugwaj ma atletów, by go wykonać: Valverde pressowałby za dwóch, Ugarte istnieje po to, by ciąć pierwsze podanie, Núñez zamienia odbiór w strzał w cztery kontakty. Nagrodą jest to, że rywal nigdy się nie układa, nigdy nie gra tej cierpliwej gry na posiadanie, która rozbija niski blok. Nie bronisz zagrożenia: kasujesz rozegranie, zanim się zacznie.

Odsłonięcie jest dokładnym odwrotem siły. Drużyna, która wysyła wszystkich do polowania, to drużyna, którą jedno czyste podanie przeszywa, gdy minie się jej pressing, a obrona kryjąca ogromną przestrzeń za plecami lepiej, żeby była szybka i odważna. Araújo jest jednym i drugim. Jest też zawodnikiem, któremu ciało nie zawsze dawało cały sezon bez przerw. System nie ma luzu, i tu kryje się zarazem jego sens i jego ryzyko.

Nogi i nadchodzący miesiąc

Każdy mundial jest próbą dla ciała, a ten zbudowano tak, by karał je mocniej niż którykolwiek wcześniej: czterdzieści osiem drużyn, trzy kraje, upał, wysokość i loty ściśnięte w kilka tygodni. Drużyna pressująca zużywa więcej niż taka, która tylko domyka. To rachunek, który Bielsa zaakceptował, i dlatego jego lista czyta się tak samo jak plan przygotowania fizycznego co jak wyjściowa jedenastka. Nawet jego najstarszy wybór mówi co innego: Fernando Muslera, trzydzieści dziewięć lat, wrócił z reprezentacyjnej emerytury, by stanąć w bramce, ostatnia nić z tym Urugwajem, który bronił granic, zatrzymany, bo za wysoką linią doświadczenie waży więcej niż młodość, która nigdy nie przeżyła meczu na wylot.

Forma daje pomysłowi wiarygodność, lecz nie gwarancję. Ten sam Urugwaj, który zmiótł swoją grupę na ostatnim turnieju kontynentalnym, w decydujących fazach również stracił paliwo i skończył poza podium, co przypomina, że intensywność wygrywa pierwsze trzy mecze łatwiej niż ostatnie trzy. Miesiąc to dużo, by wymagać od drużyny gry w takim tempie. Trofeum podnoszą zwykle ci, którzy wciąż biegają w ostatnim tygodniu, a nie ci, którzy najwięcej biegali w pierwszym.

Losowanie i ukryte w nim lustro

Grupa daje Urugwajowi czyste wejście i twardy egzamin na koniec. Arabia Saudyjska i Republika Zielonego Przylądka to mecze, które drużyna Bielsy jest stworzona, by wygrywać, pressując wysoko i uderzając wcześnie. Potem przychodzi Hiszpania, a wraz z nią najostrzejszy test całego zakładu. Hiszpania wygrywa, trzymając piłkę, zmuszając cię do gonienia problemu, którego nie dosięgasz, zamieniając posiadanie w odpoczynek. Urugwaj chce odebrać jej właśnie tę piłkę, zanim Hiszpania zdąży się nią uspokoić. Z jednej strony nieporuszony przedmiot cierpliwej kontroli, z drugiej niepowstrzymana siła pressingu: starcie powie, w którą stronę przechyla się dzisiejszy futbol, gdy obie idee grane są z pełnym przekonaniem.

Werdykt

Urugwaj nie jest najzdolniejszą drużyną turnieju i nie udawałby, że jest. To, co ma, to tożsamość świadomie odbudowywana pod trenerem, który ufa wysiłkowi bardziej niż wygodzie, oraz pokolenie atletów na tyle dobre, by tę przebudowę unieść. Stara garra była odmową przegranej, wyrażaną przez wytrwałość. Bielsa żąda od tej samej odmowy, by wyraziła się odwrotnie, nigdy nie pozwalając rywalowi odetchnąć. Jeśli to wytrzyma miesiąc, La Celeste jest drużyną, której nikt nie chce wylosować, tą, która zamienia twój najlepszy plan w bieg, którego nie chciałeś. Jeśli nogi odmówią wcześniej niż pomysł, będzie piękną historią, której zabrakło tchu. Tak czy inaczej, nie będzie czekać, by się przekonać. Tyle Bielsa już za nią postanowił.

Więcej podobnych

Argentyna nie ogrywa rywala, ona go zdziera — a jedynym przeciwnikiem, którego nerwy nie pokonają, jest czas

Ancelotti odebrał Brazylii jej styl i postawił wszystko na dyscyplinę zamiast na blask

Tego mundialu nie wygra ten, kto zachwyca, lecz ten, kto wytrzyma cały miesiąc

Hiszpania nie przegrała od dwóch lat — raz, w karnych. To jej jedyna rysa

Meksyk zawsze dochodzi do 1/8 finału mundialu i zawsze tam kończy — jako gospodarz to już za mało

James Rodriguez: Kolumbijski mistrz w Netflix otwiera się słowami: przegrałem więcej, niż wygrałem