Perplexity w 15% odpowiedzi podsuwał ryzykowne sklepy, a ChatGPT w 8%

Zapytaj chatbota AI, gdzie kupić online produkty danej marki, a w odpowiedzi możesz dostać link do fałszywego sklepu, sprzedawcy podróbek albo starej domeny marki, która należy już do kogoś innego. W nowym badaniu, w którym ChatGPT, Gemini i Perplexity odpowiadały na tysiące pytań o zakupy, wszystkie trzy wskazywały takie strony, a najmniejszym markom najłatwiej było paść ich ofiarą. Jeśli w tym sezonie korzystasz z chatbota, by znaleźć prezenty, traktuj podane przez niego linki z taką samą ostrożnością jak wiadomość od nieznajomego.

Badanie przeprowadziła Podqi, firma chroniąca własność intelektualną marek; jego wyniki udostępniła na wyłączność serwisowi The Verge. Podqi zadała chatbotom pytania, które mógłby wpisać każdy kupujący: które strony są najlepsze do zakupu produktów danej marki, gdzie można znaleźć je w internecie i czy marka wysyła towary za granicę za pośrednictwem lokalnych witryn. Definicja ryzykownej strony była celowo szeroka: obejmowała witryny podszywające się pod prawdziwych sprzedawców, sklepy z podróbkami, wygasłe domeny marek ponownie zarejestrowane przez nieznajomych oraz nieaktywne strony, które każdy może kupić i wykorzystać ponownie.

Najgorzej wypadł Perplexity — ryzykowna strona pojawiała się w 15 procentach jego odpowiedzi. W przypadku ChatGPT było to 8 procent, a Gemini — 4 procent. Analiza objęła 6795 odpowiedzi na pytania dotyczące 151 marek, od Lululemon, Birkenstock i Le Creuset po marki streetwearowe, takie jak Stüssy i Madhappy. Wartości te uwzględniają każde wskazanie, także sytuacje, w których chatbot wymienił ryzykowną stronę, by przed nią ostrzec. ChatGPT był z całej trójki najostrożniejszy, ale ostrzeżeniem opatrzył zaledwie 24 procent wskazanych przez siebie ryzykownych witryn.

Najwięcej problemów sprawiały pytania o regionalne sklepy internetowe. Zapytane o witryny przeznaczone dla konkretnych krajów, chatboty czasem wymieniały lokalne strony marek, które wcale ich nie mają. W jednej z rozmów Perplexity wskazał niewłaściwą stronę jako oficjalną witrynę Stüssy i nazwał ją „najlepszym punktem wyjścia do zakupu produktów z gwarancją autentyczności”. W odpowiedziach na pytania o duże firmy ryzykowne strony pojawiały się mniej więcej o połowę rzadziej niż w przypadku mniejszych marek. Im mniej znana marka, tym łatwiej więc podszyć się pod nią w odpowiedzi chatbota.

Sam format odpowiedzi pogłębia problem. Strona wyników wyszukiwania pokazuje kilka możliwości, a wybór pozostawia użytkownikowi. Chatbot zaś wymienia jeden lub dwa sklepy w pewnym siebie zdaniu, które brzmi jak osobista rekomendacja. Firmy rozwijające AI aktywnie promują swoich asystentów jako narzędzia do wyszukiwania produktów i porównywania cen, czyli do zadań, przy których kupujący za chwilę może wpisać numer karty.

Badanie ma wyraźne ograniczenia. Podqi opracowała własne polecenia zamiast analizować prawdziwe rozmowy użytkowników, a jedna z badanych marek, Madhappy, jest klientem firmy. Podqi sprzedaje też usługi ochrony marek, więc zależy jej na tym, by problem podszywania się pod nie wyglądał na poważne zagrożenie. Wyniki nie pokazują, ile osób kliknęło ryzykowny link ani straciło pieniądze, a ponadto dotyczą modeli, które zmieniają się co kilka tygodni.

Firmy odniosły się do sprawy oficjalnie. Google stwierdziło, że cieszy je najlepszy wynik Gemini, i zwróciło uwagę, że chatbot wyświetla linki do źródeł, dzięki czemu użytkownicy mogą sprawdzić odpowiedzi. OpenAI poinformowało, że ulepsza zabezpieczenia, aby ograniczyć pojawianie się zwodniczych stron w wynikach wyszukiwania produktów. Perplexity broniło swojej reputacji w kwestii dokładności i podkreśliło, że nigdy nie twierdziło, iż jest w stu procentach dokładne.

Wyniki wpisują się w szerszy trend. We wrześniu firma zajmująca się cyberbezpieczeństwem Eset ostrzegła, że oszuści publikują ogromne ilości stron przeładowanych słowami kluczowymi, które mają być skanowane przez narzędzia AI, a następnie przedstawiane użytkownikom jako wiarygodne porady. Trevor West, współzałożyciel Podqi, radzi prosto: „zawsze najlepiej zweryfikować źródło” przed podaniem danych osobowych lub danych karty. Testy przeprowadzono w dwóch turach we wrześniu, a ich termin ma znaczenie dla kupujących wszędzie tam, gdzie działają te chatboty: Black Friday przypada 27 listopada, a Cyber Monday — 30 listopada, co skieruje miliony osób odwiedzających takie sklepy po raz pierwszy na nieznane im witryny.

Tagi: OpenAI, chatgpt, Gemini, zakupy online, Perplexity, chatboty