Filmy

Toscana: powolny romans, który lepiej działa, niż bawi

Romantyczna komedia dramatyczna Mehdiego Avaza (2022) opiera się na duecie Anders Matthesen i Cristiana Dell'Anna.
Martha O'Hara
Dodaj nas w Google

Toscana przedstawia Theo (Anders Matthesen), duńskiego szefa kuchni z najwyższej półki gastronomii, jako człowieka, który staje naprzeciw świata z zaciśniętymi szczękami. Film nie zwleka z wyjaśnieniem, dlaczego tak jest. Mehdi Avaz, który napisał scenariusz wspólnie z Nikolajem Scherfigiem, stworzył romantyczny komediodramat o kimś, kto niemal każde uczucie zamienia w irytację. Najlepszy pomysł filmu polega na tym, by potraktować tę irytację jak tarczę ochronną. To niewielki koncept, ale przez większą część seansu się sprawdza.

Punkt wyjścia jest prosty. Theo jedzie do Toskanii, by sprzedać firmę ojca, i poznaje Sophię (Cristiana Dell’Anna), miejscową kobietę, która skłania go do przemyślenia tego, jak żyje i jak kocha. Filmów o nieprzyjemnych szefach kuchni powstało już całe mnóstwo i ten nie udaje, że jest inaczej. Wie za to, na czym chce się skupić. Toskania ma wyrazistą tożsamość, słynie z wina, stołu i wielowiekowej sztuki, a film czerpie z etosu, który wiąże się z tą reputacją: proste rzeczy należy robić dobrze i bez pośpiechu. Kucharz żyjący w nieustannym biegu nie pasuje do tego miejsca, zanim ktokolwiek zdąży się odezwać. Film zdaje się to rozumieć i prosi, by oceniać go według tej samej zasady.

Matthesen nadaje Theo szorstkość, a jego ciało sprawia wrażenie, jakby nigdy do końca się nie rozluźniało, łatwo więc zrozumieć, dlaczego Sophia początkowo trzyma go na dystans. Dell’Anna ma ciekawsze zadanie. Jej Sophia więcej słucha, niż mówi, ma własne życie, które wyraźnie istniało na długo przed pojawieniem się Theo, i nie zamierza podporządkowywać go jego nastrojom. Dzięki temu film unika znajomego schematu, w którym kobieta istnieje po to, by naprawić trudnego mężczyznę. Andrea Bosca w roli Pino i Ghita Nørby jako Inge to mile widziane towarzystwo, choć film daje im mniej do zagrania, niż sugerowałaby obsada.

Najlepszy jest wtedy, gdy zostawia przestrzeń. Mniej więcej po czternastu minutach Theo kończy konfrontację, a w tle rozbrzmiewa „L’appuntamento” Ornelli Vanoni. Piosenka nie zagłusza sceny, lecz po prostu jej towarzyszy. Napięcie opada we własnym tempie. Bazy muzyczne wymieniają zaledwie kilka utworów wykorzystanych w filmie, dzięki czemu każda muzyczna wstawka ma wokół siebie oddech. Niektórzy krytycy zwracali uwagę na to, jak wymownie film opowiada o tym, co pozostawia niewypowiedziane — ta scena dobrze pokazuje, co mają na myśli.

Komedia wypada znacznie mniej pewnie. Żarty są łagodne i zbyt często opierają się na zrzędliwości Theo — to dobry punkt wyjścia, ale kiepski napęd dla całej opowieści. Svend (Christopher Nissen), Zeuten (Sebastian Jessen) i Melanie (Karoline Brygmann) dopełniają jego świat, ale nie znajdują własnego tonu: są zbyt lekcy, by celnie kąsać, i zbyt nijacy, by naprawdę śmieszyć. Sprzedaż firmy ojca, czyli powód całej podróży, lepiej sprawdza się jako założenie fabuły niż jako źródło napięcia. Zostaje zapowiedziana, a potem odłożona na bok i nigdy nie zyskuje dramatycznego ciężaru, którego zdaje się od niej oczekiwać opowieść.

Film dobrze robi to, że odrzuca głośniejszą wersję własnej historii. Romans rozwija się bez pośpiechu, a Avaz zdaje się bardziej zainteresowany tym, czego Theo nie potrafi powiedzieć, niż wielkim wyznaniem. Film sugeruje, że ludzie wyrażają miłość i żal przez gniew, i na ogół ma dość wyczucia, by nie wypowiadać tego wprost. Nikt nie będzie zaskoczony obraną drogą, a cel łatwo przewidzieć, ale skupienie na gestach zamiast na fabularnych zwrotach nadaje temu gatunkowi wolniejsze tempo niż zazwyczaj.

W niektórych momentach ta sama powściągliwość obraca się przeciwko filmowi. Najwyraźniej widać to w przypadku Inge: film każe nam ją zauważyć, po czym nie robi z nią nic więcej. Powściągliwość, która sprawdza się między Theo i Sophią, tutaj przypomina unikanie tematu. Cierpi na tym również emocjonalne domknięcie. Kiedy Theo w końcu opuszcza gardę, scena wybrzmiewa słabiej, niż powinna, bo wcześniejsza część filmu nie zgromadziła dość ciężaru, by mogła na nim osiąść.

Toscana spaja przede wszystkim para głównych bohaterów. Dell’Anna nie pozwala, by Sophia stała się narzędziem do naprawiania mężczyzny, a kiedy między tą dwójką pojawia się coś na kształt szczerości, wydaje się to zasłużone — wypracowane stopniowo, a nie osiągnięte jednym wielkim zwrotem. W gatunku, który zwykle pędzi przez tę część historii, to naprawdę wiele znaczy. I właśnie tak oceniam ten film: jako komedia Toscana nie spełnia oczekiwań. Jako powolny, uważny romans o mężczyźnie uczącym się mówić ciszej sprawdza się całkiem dobrze, a dwoje głównych aktorów wynosi go ponad dość skromne role drugoplanowe. Warto obejrzeć go dla nich, ale nie należy oczekiwać zbyt wiele po żartach.

Obsada

Zdjęcia: The Movie Database (TMDB)

Tagi: , , , , ,

Dodaj nas w Google

Dyskusja

Jest 0 komentarzy.