Początek Halloween to morderstwo zadane nożem kuchennym w ciemności i cisza zaraz po nim. John Carpenter nie traci czasu na wprowadzenie — sześciolatek Michael Myers zabija swoją siostrę, kamera cofa się od jego zamaskowanej twarzy i film jest już w ruchu. Zamiast wyjaśniać, Carpenter buduje: czystą, nieprzerwaną grozę, bez psychologicznych przypisów.

Carpenter opowiada historię powrotu Myersa do rodzinnego Haddonfield na Halloween. Fabuła jest celowo prosta — Michael chce zabijać, a młoda Laurie Strode, grana przez Jamie Lee Curtis w jej debiutanckiej roli, próbuje przeżyć noc — ale siła Halloween nie tkwi w fabule, lecz w sposobie, w jaki napięcie narasta. Długie ujęcia, minimalistyczna muzyka, powtarzające się motywy — maska Myersa, jego równy, beznamiętny krok — stają się narzędziami terroryzowania widza.

Największą zaletą filmu jest rytm. Carpenter się nie spieszy. Daje czas na narastanie zagrożenia, na to, by poczuć w powietrzu coś, czego nie można nazwać. Sceny ataku są krótkie, lecz brutalne — Myers nie ma emocji, ma tylko determinację. Kiedy wieczorem Laurie opiekuje się Tommym Doyle’em, a Annie za ulicą zostaje z Lindsey Wallace, Carpenter buduje napięcie przez powtarzanie tej samej cichej rutyny, zanim porządek zostanie naruszony — i właśnie dlatego, gdy Myers uderza, każdy atak jest bardziej wstrząsający niż poprzedni. Jamie Lee Curtis gra Laurie jako inteligentną i odważną dziewczynę walczącą o przeżycie; jej interpretacja jest zadziwiająco naturalna jak na kinowy debiut i nadaje filmowi ludzką kotwicę, bez której cały mechanizm grozy wisiałby w próżni.

Halloween to nie tylko straszny film — to dzieło tworzące własną kategorię grozy. Carpenter używa prostej historii do wytworzenia napięcia o zasięgu niemal mitycznym. Muzyka — minimalistyczna, oparta na obsesyjnie powtarzanym motywie — wchodzi pod skórę i nie chce wychodzić. Nie trzeba tu skomplikowanej fabuły ani wielowarstwowych postaci: sama maska Myersa wystarczy. W pewnych momentach film zdradza swój wiek — niektóre dialogi są sztywne, a akcja miejscami traci płynność — lecz te drobne rysy nie podważają całości.

Halloween był kręcony za zaledwie 300 tysięcy dolarów, a zarobił ponad 70 milionów — jeden z najbardziej dochodowych niezależnych filmów w historii. Carpenter sam skomponował muzykę, co nadało filmowi szczególną zwartość: reżyser i kompozytor w jednej osobie, kontrolujący każdy element doświadczenia widza.

Roger Ebert porównał Halloween do Psycho Hitchcocka, chwaląc niezwykłą zdolność budowania napięcia. To porównanie nieprzypadkowe — oba filmy działają podobną mechaniką strachu: nie tym, co widzimy, lecz tym, czego nie widzimy.

Jamie Lee Curtis jako Laurie Strode stała się wzorem dla całego gatunku. Donald Pleasence jako doktor Loomis — psychiatra Myersa, który wie, z czym mają do czynienia, i właśnie dlatego jest bardziej przerażony niż ktokolwiek inny — dodaje filmowi głębi, której sama fabuła nie mogłaby zapewnić. Jego przekonanie, że Myers to nie człowiek, lecz wcielone zło, brzmi w ustach Pleasence’a jak prawda, nie maniera.

Halloween wyznaczył wzorzec dla kina grozy lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych — dziesiątki filmów przejęły jego strukturę: maskowany morderca, młode ofiary, antagonista powracający z pozoru po śmierci. Film trafił do National Film Registry Library of Congress w 2006 roku jako „kulturowo, historycznie lub estetycznie znaczący”. Precyzja tej kwalifikacji polega na tym, że Halloween nie tylko opisał gatunek — wyznaczył jego reguły, zanim inne filmy zdążyły je przejąć.

Halloween nie jest filmem o tym, dlaczego ludzie zabijają. To film o tym, jak lęk działa na ciało i umysł — jak obecność czegoś niewyjaśnionego wystarczy, by zamienić spokojne przedmieście w labirynt.

Obsada

Donald Pleasence jako Loomis — Donald Pleasence — Loomis

Jamie Lee Curtis jako Laurie — Donald Pleasence — Loomis

Zdjęcia: The Movie Database (TMDB)

Tagi: horror, Jamie Lee Curtis, halloween, John Carpenter, Donald Pleasence, Nancy Kyes

Halloween — nieosiągalny wzorzec kina grozy, który na zawsze zmienił oblicze gatunku

Obsada

Więcej podobnych

Reda Kateb jako fałszerz, który zatrząsł Bankiem Francji, w filmie „Fałszerz Stulecia“

Sebastian Stan stawia swój blockbusterowy kapitał za 'Fjord’, zdobywcą Złotej Palmy Mungiu

Minionki: Wejście Gru, szalona historia początków małego złoczyńcy w stylu lat 70

A24 stawia, że jego rekordowe 'Backrooms’ za 118 mln $ może stać się franczyzą, gdy Kane Parsons planuje antologię

Dutton Ranch sezon 2: największa zmiana to nie obsada, lecz zwolniony twórca serialu

Hayden Panettiere oddała opiekę nad Kayą, by ją chronić — internet nie odwdzięcza się tym samym

Dyskusja