Aktorzy

Ella Beatty, aktorka, której powściągliwa Lizzie Borden podzieliła krytyków

Penelope H. Fritz
Dodaj nas w Google
Ella Beatty
Ella Beatty
Photo: PhilipRomanoPhoto / CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Urodzony8 kwietnia 2000
Los Angeles, Kalifornia, Stany Zjednoczone
ZawódAktorka
Znany zKopnęłabym cię, gdybym mogła

Najcenniejszą rzeczą, jaką Ella Beatty odziedziczyła, może być nie nazwisko, lecz pewne zdanie. Jej ojciec usłyszał je od Gene’a Hackmana i przekazał dalej w domu: osoba, z którą grasz, jest najważniejsza w całym pomieszczeniu, więc słuchaj tego, co ci daje. W wersji jej matki, którą Beatty przytoczyła w telewizji śniadaniowej, była to jedna wskazówka — słuchaj — i uzasadnienie: to, co robi druga osoba, jest zawsze ciekawsze niż cokolwiek, co samemu można wymyślić. Niemal każda z dotychczasowych ról Beatty pasuje do tej zasady. Grała protegowaną, pacjentkę, zastępczynię dołączającą do trwającego już spektaklu i uczennicę siedzącą naprzeciw kogoś bardziej wyrazistego. A potem firma Ryan Murphy powierzyła jej rolę Lizzie Borden — jedynej osoby w domu, na którą patrzą wszyscy pozostali.

Ta zmiana pozycji najlepiej pokazuje, na jakim etapie kariery znajduje się dziś Beatty. Jest najmłodszym z czworga dzieci Warrena Beatty’ego i Annette Bening, co oznacza ojca, który wyreżyserował Reds i wcielił się w Dicka Tracy’ego oraz Howarda Hughesa, matkę z pięcioma nominacjami do Oscara zdobywanymi na przestrzeni czterech dekad, a także ciotkę ze strony ojca, Shirley MacLaine, mającą za sobą sześć dekad pracy przed kamerą. Beatty nigdy nie udawała, że rodzina to neutralny punkt wyjścia. „W pełni zdaję sobie sprawę z przywilejów i rozgłosu, jakie wiążą się z tym, że ma się znanych aktorów za rodziców” — powiedziała Vogue przed debiutem scenicznym. „I naprawdę mam nadzieję, że będę w stanie zaoferować coś wartościowego”. Mówiła też, że nigdy nie rozważała zmiany nazwiska, bo czuje „pewną odpowiedzialność za artystyczne dziedzictwo”, którego się nie wstydzi.

Studentka, która w wolne dni przychodziła na plan

Niektóre z najwcześniejszych wspomnień Beatty z dzieciństwa spędzonego w Los Angeles, które zaczęło się 8 kwietnia 2000 roku, dotyczą siedzenia na kolanach matki w przyczepie charakteryzatorskiej. Jako nastolatka odwiedzała plan filmu Rules Don’t Apply, który jej ojciec reżyserował w 2016 roku i który opowiadał o Howardzie Hughesie. Jej właściwa nauka zawodu rozpoczęła się jednak w 2018 roku, kiedy dostała się do wydziału aktorskiego Juilliard School — programu, do którego przyjmowano około siedmiu procent kandydatów. Jej rocznik liczył osiemnaście osób, a zajęcia z ruchu prowadził Moni Yakim, znany z tego, że wymaga od swoich uczniów pełnego zaangażowania. Ukończyła szkołę w 2022 roku, z podejściem do aktorstwa brzmiącym dość staroświecko jak na jej pokolenie. „Wychowałam się w przekonaniu, że aktor powinien być naczyniem dla postaci” — powiedziała. „Lepiej, jeśli ludzie wiedzą o tobie mniej”. Przyznała też, że ma mieszane uczucia wobec samego faktu posiadania publicznego konta na Instagramie.

Na ekranie zadebiutowała w styczniu 2024 roku w serialu antologicznym FX Feud: Capote vs. The Swans, opowiadającym o Truman Capote i kobietach z towarzystwa, które zdradził na kartach swoich tekstów. Beatty zagrała Kerry O’Shea, przybraną córkę Capote’a — postać wzorowaną na Kate Harrington, córce jednego z kochanków pisarza, którą Capote wziął pod swoje skrzydła. Dołączyła do ekipy, która pracowała już od kilku miesięcy. Tom Hollander, odtwórca roli Capote’a, przyszedł do jej garderoby, by w cztery oczy zaproponować wspólne próby tekstu, a Gus Van Sant, reżyser odcinków, nie należał do filmowców, którzy schlebiają debiutantom. Mimo wolnego dnia i tak przychodziła na plan, po prostu obserwować pracę pozostałych. „Oglądanie innych aktorów jest równie pouczające, co granie z nimi” — mówiła wtedy. To zdanie mogłoby posłużyć za opis jej metody.

Scena, której nie da się zmontować

Kilka tygodni później zadebiutowała na Broadwayu. 25 marca 2024 roku zastąpiła Elle Fanning w roli River Rayner w sztuce Brandena Jacobsa-Jenkinsa Appropriate w Belasco Theatre, dołączając do przedstawienia, które zbierało już entuzjastyczne recenzje, a w obsadzie miało Sarah Paulson i Coreya Stolla. Paulson otrzymała za ten spektakl nagrodę Tony, a aktorki się zaprzyjaźniły. Beatty nazywa ją „jedną z moich najlepszych przyjaciółek na świecie” i mówi, że rozmawiają bez przerwy, a po rady zwraca się właśnie do Paulson. Ta przyjaźń niespodziewanie towarzyszyła jej także przy pierwszej głównej roli.

Pracy w teatrze nie brakowało, a każda kolejna rola sprawdzała tę samą umiejętność. W 2025 roku Beatty zagrała Reginę Engstrand — pokojówkę mającą własne plany — w inscenizacji Ghosts Henrika Ibsena przygotowanej przez Lincoln Center Theater w Mitzi E. Newhouse Theater. Wystąpili w niej także Billy Crudup i Lily Rabe. Potem przyszła kolej na dwuosobową sztukę Hannah Moscovitch Sexual Misconduct of the Middle Classes w Minetta Lane Theatre. Beatty wcieliła się w Annie, studentkę, która wdaje się w romans ze swoim profesorem; jej partnerem na scenie był Hugh Jackman. Spektakl grano w 2025 roku, a następnie wrócił na scenę w 2026. W przedstawieniu na dwoje nie ma się gdzie schować, ale Beatty mówiła o tym nie w kategoriach brawury, lecz dystansu: im lepiej poznawała Jackmana, tym bardziej starała się zachować „pewną dozę zachwytu”, jaką w niej budził, „bo to jest część sztuki”. Na scenie nie ma montażysty, który uratuje scenę, a Beatty między kolejnymi rolami ekranowymi wciąż wybiera taką ekspozycję.

Ella Beatty na czerwonym dywanie podczas AFI Fest
Zdjęcie: Kathy Hutchins / Depositphotos

Pacjentka, a potem uczennica

Jej debiutem filmowym był Kopnęłabym cię, gdybym mogła — film napisany i wyreżyserowany przez Mary Bronstein, dystrybuowany przez A24. Premiera odbyła się na festiwalu Sundance w styczniu 2025 roku, miesiąc później film walczył o nagrody na Berlinale, a do amerykańskich kin trafił 10 października 2025 roku. Rose Byrne gra Lindę, terapeutkę i matkę, która załamuje się pod ciężarem choroby dziecka i rozpadającego się domu; Beatty wciela się w Kate, jedną z jej pacjentek. To niewielka rola w filmie zbudowanym niemal w całości wokół jednego występu. Byrne otrzymała za niego Srebrnego Niedźwiedzia za najlepszą rolę pierwszoplanową w Berlinie, Złoty Glob i nominację do Oscara dla najlepszej aktorki. Zadanie Beatty polegało na zastosowaniu rodzinnej zasady w najczystszej postaci: usiąść naprzeciw osoby będącej w centrum uwagi i dać jej coś, na co będzie mogła zareagować.

Act One, napisany i wyreżyserowany przez Sophię Takal, zamienił tę samą relację w opowieść grozy. Beatty gra Hannah, samotną uczennicę ostatniej klasy liceum, która nie dostaje roli w szkolnym przedstawieniu i zapisuje się do studia aktorskiego prowadzonego przez Melanie Saunders, graną przez Ari Graynor. Nauczycielka wmawia swoim podopiecznym, że zadaniem artysty jest „uzdrawianie ludzi”, i stopniowo wciąga Hannah w coś przypominającego sektę. W obsadzie znaleźli się także Nate Mann, Elizabeth Reaser, Sinclair Daniel, Robert Sean Leonard i Tavi Gevinson. Film nakręcono latem 2024 roku, a jego premiera odbyła się 10 czerwca 2026 roku na festiwalu Tribeca. Recenzje były bardzo pozytywne: Awards Radar uznał, że rola Beatty może uczynić z niej gwiazdę, a The Film Stage zauważył, że aktorka, będąca już po dwudziestce, przekonująco wciela się w nastolatkę tuż przed osiemnastymi urodzinami. W październiku 2026 roku Oscilloscope Laboratories nabyło prawa do filmu. Historia nabiera ironicznego wymiaru, gdy pomyśleć o własnych doświadczeniach Beatty: absolwentka szkoły aktorskiej, która wciąż nazywa siebie uczennicą, gra uczennicę, której głód wiedzy zostaje wykorzystany.

Lizzie Borden i problem bycia obserwowaną

Informację o obsadzeniu Beatty ogłoszono w lipcu 2025 roku. Potwór: Historia Lizzie Borden to czwarty sezon antologii true crime stworzonej przez Iana Brennana i Ryana Murphy’ego, a zarazem pierwszy, w którym w centrum znalazła się kobieta. Lizzie Borden stanęła przed sądem, a następnie została uniewinniona w sprawie zabójstwa siekierą ojca i macochy, do którego doszło w 1892 roku w Fall River w stanie Massachusetts. Serial kręcono w Los Angeles od września 2025 do marca 2026 roku, a osiem odcinków udostępniono 17 września 2026 roku. Wokół Beatty zgromadzono doborową obsadę: Vicky Krieps jako Bridget Sullivan, pokojówkę, którą serial przedstawia jako kochankę Lizzie; Charlie Hunnam jako Andrew Borden; Rebecca Hall jako Abby; Billie Lourd jako Emmę, siostrę Lizzie; Jessica Barden jako aktorkę Nance O’Neil; oraz Sarah Paulson jako Aileen Wuornos w równoległym wątku. Beatty podeszła do roli przez pryzmat ciała. „Coś tak namacalnego jak codzienne noszenie gorsetu jest intensywnym doświadczeniem; naprawdę ogranicza możliwość oddychania” — powiedziała Netflixowi, dodając, że dla kobiety w tamtej epoce „poczucie ograniczenia — seksualnego, duchowego, emocjonalnego — było normą”.

YouTube video

Odbiór serialu pokazuje, że rodzinna zasada nie zawsze działa na korzyść aktorki. Krytycy nie oszczędzali tego sezonu: Rotten Tomatoes odnotował 38 procent pozytywnych ocen na podstawie 29 recenzji, a Metacritic przyznał mu 47 punktów. W podsumowaniu Rotten Tomatoes Beatty, Paulson i Hall określono jako aktorki „uwięzione” w adaptacji, która nie ma nic ciekawego do powiedzenia. Większość krytyki dotyczyła scenariusza i jego swobody w obchodzeniu się z historią; prawdziwa Lizzie Borden miała trzydzieści dwa lata w chwili morderstw, a serial przedstawia ją jako chronioną przed światem dziewczynę. Najcelniejsze uwagi o samej Beatty wskazują jednak na cechę, która pomagała jej w rolach drugoplanowych. Matthew Creith z TheWrap napisał, że aktorka gra Lizzie z „nieprzeniknioną pustką”, co sprawdza się w obsadzie, której reszta gra kilka tonów głośniej; w tej samej recenzji uznał Krieps za „znacznie ciekawszą niż Lizzie w wykonaniu Beatty”. Aktorka, która uczyła się obserwować i przyjmować, może sprawiać wrażenie powściągliwej, gdy kamera skupia się na niej, a pozostałe postaci krzyczą. Pozostaje też kwestia podniesiona już w pierwszym wywiadzie, której kariera Beatty wciąż nie rozstrzygnęła: obie jej role telewizyjne powstały w produkcjach Murphy’ego, więc jeden sezon nie wystarczy, by zniknęła dyskusja o dostępie do ról. Widzowie i tak sięgnęli po serial. Sezon zadebiutował na pierwszym miejscu globalnego zestawienia Netflixa, osiągając 12,1 miliona wyświetleń w ciągu czterech dni — to najsłabszy start w historii antologii — a w drugim tygodniu wynik wzrósł do 14,5 miliona.

Co po Fall River

W kolejnym filmie znów zagra u boku aktorki pierwszoplanowej. W lipcu 2026 roku rozpoczęła końcowe rozmowy w sprawie dołączenia do The Bell Jar, adaptacji powieści Sylvii Plath w reżyserii Sarah Polley, realizowanej dla Focus Features. 8 września 2026 roku, gdy zdjęcia w Toronto dobiegły końca, potwierdzono, że zagra Joan — znajomą Esther Greenwood z przeszłości, która pojawia się ponownie w tym samym szpitalu psychiatrycznym. Billie Eilish wciela się w Esther w swojej pierwszej roli filmowej, a w obsadzie znaleźli się także Carey Mulligan jako pani Greenwood, Danielle Deadwyler jako doktor Nolan oraz Connor Storrie, Lili Taylor i Ike Barinholtz. Muzykę do filmu komponuje Hildur Guðnadóttir. Beatty mówiła, że w dzieciństwie uwielbiała tę książkę, a rolę nazwała „spełnieniem marzeń”. Focus nie ogłosiło daty premiery.

Poza ekranem Beatty nadal nie opowiada w wywiadach o życiu prywatnym, choć promocja Lizzie Borden sprawiła, że znalazła się w centrum uwagi bardziej niż kiedykolwiek wcześniej: w październiku 2026 roku pojawiła się na okładce Town & Country, a w ciągu kilku tygodni od premiery po raz pierwszy wybrała się na Paris Fashion Week, na pokazy Balmain i Balenciaga. Gdy Act One zmierza ku premierze nakładem Oscilloscope, a The Bell Jar jest na etapie postprodukcji, kolejny rozdział jej kariery znów pokaże ją słuchającą kogoś, kto znajduje się w centrum uwagi. Czy Lizzie Borden zapoczątkowała serię głównych ról, czy była tylko pojedynczym, głośnym wyjątkiem — rozstrzygnie kolejna rola, w której nikt inny nie będzie mówił.

Najważniejsze seriale

Tagi: , , , , ,

Wyróżnione wiadomości — Ella Beatty

Zobacz wszystkie →

Dodaj nas w Google

Dyskusja

Jest 0 komentarzy.