Krew rozpryskuje się na lustrze niczym abstrakcyjny obraz, a twarz Tony’ego Montany wykrzywia grymas, gdy wypowiada ostatnie, daremne ostrzeżenie: „Myślisz, że jestem, kurwa, głupi?”. Brian De Palma otwiera film Człowiek z blizną (1983) tą kultową sceną, nadając ton niepowstrzymanemu zanurzeniu w mrocznym sercu amerykańskiego przepychu. Tony Montana w wykonaniu Al Pacino to siła natury: kubański uchodźca, który zostaje narkotykowym bossem, a jego błyskawiczny awans i upadek są równie brutalne, co hipnotyzujące.

De Palma, pracując na podstawie ostrego jak brzytwa scenariusza Olivera Stone’a, tworzy film będący po części operową tragedią, a po części pełnym werwy kryminalnym eposem. Charakterystyczny styl wizualny reżysera — długie ujęcia jazdy kamery, kompozycje wykorzystujące lustra i nagłe zbliżenia — wynosi tę opowieść ponad zwykłe kino eksploatacji, nadając Człowiekowi z blizną rozmach odpowiadający jego tematom: ambicji, korupcji i samozagładzie. Miami staje się tu osobnym bohaterem — skąpanym w słońcu rajem, w którym amerykański sen przeobraża się w koszmar.

Występ Pacino napędza cały Człowiek z blizną. Jego Tony Montana to wybuchowa mieszanka uroku, okrucieństwa i paranoi — człowiek, który wszędzie widzi wrogów, choć sam kopie sobie grób. Fizyczność Pacino robi ogromne wrażenie: znaczenie ma każdy gest, od pochylenia się ku rozmówcy, gdy rzuca groźbę, po drżenie głosu, kiedy daje o sobie znać strach. Słynna scena z kwestią „Przywitajcie się z moim małym przyjacielem” to popis umiejętności Pacino, który potrafi całkowicie zawładnąć ekranem. O głębi jego kreacji świadczą jednak także spokojniejsze chwile, takie jak załamanie Tony’ego po zabójstwie siostry. Jego pełen rozpaczy krzyk „Dość!” to surowy, pozbawiony filtrów moment słabości, który przebija się przez hipermęską powłokę filmu.

Michelle Pfeiffer stworzyła z kolei jedną ze swoich najważniejszych ról, wcielając się w Elvirę, żonę Tony’ego będącą trofeum u jego boku. Łączy w tej postaci wrażliwość z przebiegłością, dzięki czemu Elvira jest kimś znacznie więcej niż tylko ozdobą. Szczególnie zapada w pamięć scena, w której konfrontuje Tony’ego z powodu jego niewierności — Pfeiffer pokazuje w niej, że potrafi dotrzymać kroku wulkanicznej energii Pacino. Steven Bauer jako Manny Ray oraz Mary Elizabeth Mastrantonio jako Gina również przekonują mocnymi kreacjami, choć ich postaci niekiedy przyćmiewa sama siła ekranowej obecności Pacino.

Tempo filmu nie daje wytchnienia, odzwierciedlając coraz gwałtowniejszy upadek Tony’ego. De Palma oraz montażyści David Ray i Gerald B. Greenberg tną materiał z chirurgiczną precyzją, stopniowo podkręcając napięcie aż do finałowej, skąpanej we krwi konfrontacji w posiadłości Montany. Syntezatorowa muzyka Giorgio Morodera, w której wybrzmiewa utwór „Push It to the Limit” Paula Engemanna, podkreśla akcję pulsującą energią, która ani na chwilę nie słabnie. Ścieżka dźwiękowa to coś więcej niż tło — staje się osobnym bohaterem i wzmacnia filmowe motywy nadmiaru oraz rozkładu.

Mimo licznych zalet Człowiek z blizną potyka się jednak w sposobie przedstawienia niektórych postaci. Manny Ray (Steven Bauer), przyjaciel Tony’ego z dzieciństwa i jego prawa ręka, pozostaje niedopracowany, a jego zdrada wydaje się raczej wygodnym rozwiązaniem fabularnym niż emocjonalnie wiarygodnym zwrotem. Polityczne wątki filmu — komentarz do amerykańskiego snu w epoce Reagana i kubańskiej imigracji — są interesujące, ale chwilami zbyt nachalne. Niekiedy dialogi sprawiają wrażenie przesadnie ekspozycyjnych, jakby Stone próbował upchnąć wszystkie możliwe tematy w jednej kwestii.

Kontrowersje budzi również przemoc. Człowiek z blizną nie unika brutalności, ale niektóre sceny — jak ta osławiona, z piłą łańcuchową — mogą wydawać się nieuzasadnione nawet z dzisiejszej perspektywy. Takie momenty grożą osłabieniem bardziej zniuansowanej opowieści o władzy i korupcji, sprowadzając tragedię do czegoś bliższego kinu eksploatacji.

Najpełniej Człowiek z blizną rozkwita w bezkompromisowym portrecie pychy Tony’ego. W finałowej części, gdy policja i płatni zabójcy kartelu zaciskają wokół niego pętlę, rozgrywa się symfonia chaosu. Kamera De Palmy przemierza rezydencję Montany niczym duch obserwujący upadek królestwa. Finał — zakrwawione ciało Tony’ego zawieszone na Statui Wolności, przewrotne odwrócenie amerykańskiego snu — to jeden z najbardziej ikonicznych obrazów w historii kina.

Człowiek z blizną nie jest filmem dla osób o słabych nerwach. Wymaga od widza gotowości do zmierzenia się z nieustającą brutalnością i moralną złożonością tej opowieści.