Name: Dead Man's Wire
Director: Gus Van Sant
Genre: Crime, Drama, Thriller
Released: 2026-01-09T00:00:00+00:00
Duration: 105 min
Cast: Bill Skarsgård, Dacre Montgomery, Cary Elwes, Myha'la, Colman Domingo

Bronią w „Desperacie” nie jest obrzynek, choć strzelba przez większość filmu tkwi przywiązana do gardła pewnego mężczyzny. Bronią jest transmisja na żywo. Nowy obraz Gusa Van Santa odtwarza prawdziwy kryzys zakładniczy z Indianapolis, w którym zrujnowany kredytobiorca podłączył domowej roboty „wyłącznik umarlaka” do bankiera hipotecznego, którego obwiniał o swój upadek, a potem zrobił jedyną rzecz, jakiej się po nim nie spodziewano: zadzwonił do redakcji. Rozluźnij chwyt, przyjmij policyjną kulę — a broń wypali sama. Miasto patrzyło. Wkrótce patrzył cały kraj.

Van Sant większą część zawodowego życia spędził wśród ludzi, na których kultura woli nie patrzeć wprost, i tutaj wraca do rejestru, który rozumie najlepiej — do prawdziwego zdarzenia sfilmowanego bez wyroku, do outsidera trzymanego w kadrze tak długo, aż staje się nieczytelny. Postać w centrum nie jest ani ludowym bohaterem, ani szaleńcem, a film z rozmysłem odmawia wyboru. Dramatyzuje za to mechanizm nacisku: to, jak prywatna krzywda, raz wycelowana w obiektyw, ścina się w publiczny spektakl, którego nie potrafi wyłączyć żaden bank, żaden policyjny negocjator ani żadna stacja telewizyjna.

Bill Skarsgård gra Tony’ego Kiritsisa jako spiętego, spoconego żywego przewodnika w limonkowej poliestrowej koszuli, przekierowując swój dobrze znany dar do budowania grozy w coś bardziej potrzebującego i rozpoznawalnie ludzkiego. To obsada jest tu tezą. To nie drapieżnik, lecz człowiek, któremu skończyły się legalne ruchy, a Skarsgård pozwala desperacji przebijać przez brawurę. Aktor, którego dotąd zapamiętano głównie z ról budzących niepokój, prowadzi tu postać na krawędzi zapaści, gdzie groźba i błaganie brzmią tym samym głosem, i to napięcie utrzymuje film wtedy, gdy sama sytuacja zaczyna się dłużyć. Wokół niego Van Sant buduje celową komorę pogłosową: Colman Domingo jako radiowy prezenter Fred Temple, który staje się niechętnym łącznikiem oblężenia, Dacre Montgomery jako zakładnik zmuszony odgrywać własną niewolę oraz Al Pacino — twarz założycielskiego filmu gatunku o zakładnikach — wpleciony jako bankowy patriarcha M.L. Hall, obsadowe posunięcie, które po cichu nazywa cień, obok którego „Desperat” nie może nie stanąć.

Historia, z której film czerpie, jest dziwniejsza, niż gatunek zwykle dopuszcza. Kiritsis trzymał zakładnika na uwięzi przez większą część trzech dób, prowadził go ulicami pod bronią i żądał nie tylko umorzenia długu, ale też tego, by ludzie, którzy go zrujnowali, powiedzieli to na głos, do protokołu. Przeprosin pragnął równie mocno jak pieniędzy — i pragnął świadków. Kiedy w końcu dotarł do mikrofonu, krzywda wylała się jako chaotyczna, wściekła przemowa do publiczności, która nigdy nie słyszała jego nazwiska i która nieprędko miała je zapomnieć — jeden z pierwszych kryzysów zakładniczych, jaki cały kraj śledził niemal w czasie rzeczywistym.

Punktem odniesienia jest „Pieskie popołudnie”, a Van Sant nie stara się ukryć tego długu. Pracując na oszczędnym scenariuszu Austina Kolodneya, kręci ziarnistą, prowadzoną z ręki gramatyką proceduralu amerykańskiego Nowego Hollywood, pozwalając scenom toczyć się na nerwach, a nie na zdarzeniach. Rzecz osadza się naturalnie w jego własnym kinie patrzenia — cierpliwym, wciągniętym w sprawę spojrzeniu, które kierował już wcześniej na prawdziwą katastrofę, śledząc zwyczajnych ludzi wzdłuż korytarzy, aż codzienność staje się nie do zniesienia. Tutaj korytarz zwęża się do jednego mieszkania, a kamera nigdy do końca nie daje nam wygody stania na zewnątrz. Meta-obsadowy gest wobec Ala Pacino nie jest przy tym ozdobnikiem: to on zagrał główną rolę w „Pieskim popołudniu”, filmie, który wyznaczył reguły tej opowieści o desperacie z zakładnikiem, i jego obecność każe czytać nowy obraz jako świadomy dialog z tamtym, a nie jego naśladownictwo.

Tagline „jego rewolucję transmitowała telewizja” tylko w połowie ujęty jest w cudzysłów. Kiritsis pojął, zanim istniał na to słownik, że porywacz z czasem antenowym może obejść policję i przemówić wprost do publiczności — a film jest najbardziej czujny wtedy, gdy obserwuje, jak prywatny człowiek odkrywa narkotyczne przyciąganie widowni. Dla kultury na nowo biegłej w gniewie na kredytodawców i banki materiał przybywa naładowany z góry. Dyscyplina Van Santa polega na tym, że nigdy do końca tego nie spienięża — nigdy nie pozwala obrazowi przypiąć bohaterowi medalu za to, co zrobił z bronią i kamerą.

Czego „Desperat” nie robi, to nie rozstrzyga pytania, o które wciąż zahacza. To wyraźnie szybki film, złożony na słynnie skróconym planie, i owa szybkość czasem wychodzi na jaw: postacie drugoplanowe bywają raczej naszkicowane niż zamieszkane, a są fragmenty, w których powierzchnia epoki zastępuje wnikliwość. Nie każda festiwalowa recenzja dała się przekonać, a części wydał się on dziwnie ospały jak na opowieść o człowieku z palcem na spuście. Film honoruje osobliwość oblężenia, nie argumentując do końca, czemu ma nas trzymać przez cały swój czas, a jego współczucie dla Kiritsisa jest raczej deklarowane niż wypracowane.

Bill Skarsgård as Tony Kiritsis in Gus Van Sant’s Dead Man’s Wire (2026) — Bill Skarsgård in *Dead Man’s Wire* (2026)

Zespół aktorski jest głęboki jak na produkcję tej wielkości. Cary Elwes, Myha’la i Kelly Lynch dopełniają krąg negocjatorów, krewnych i urzędników krążących wokół przewodu, podczas gdy scenariusz Kolodneya trzyma uwagę wpartą w więź między dwoma mężczyznami. Dystrybucję w Ameryce Północnej poprowadziło Row K Entertainment, a ten kryminalny thriller trwa napięte sto pięć minut.

„Desperat” miał światową premierę poza konkursem na festiwalu w Wenecji — to pierwszy powrót Van Santa na Lido od ponad trzydziestu lat — i wszedł na amerykańskie ekrany 9 stycznia 2026 roku za sprawą Row K. Do japońskich kin trafia 17 lipca 2026 roku, a w Polsce pokazano go na American Film Festival we Wrocławiu; rodzima data premiery nie została jeszcze potwierdzona. Czas trwania: sto pięć minut.