Name: The Origin of Ultraman
Genre: Documentary
Released: 2026-07-03T00:00:00+00:00

Twórca sławiony za najdrobniejsze ludzkie gesty zwrócił spojrzenie ku trzydziestometrowemu srebrnemu olbrzymowi. The Origin of Ultraman, dokument pomyślany przez Hirokazu Kore-edę, zbiera międzynarodowe grono reżyserów i rzemieślników wokół zwodniczo prostego pytania: czym właściwie jest Ultraman i dlaczego czarno-biały bohater z programu dla dzieci przetrwał niemal wszystko, co powstawało obok niego? Pytanie brzmi jak ukłon w stronę fanów. Film traktuje je jak problem kina.

Zamiast katalogować nostalgię, dokument wraca do pracowni Eijiego Tsuburayi, reżysera efektów specjalnych, który zbudował oryginalny serial z gumowych kostiumów, miniaturowych miast i optycznych sztuczek. Śledzi wizualną gramatykę, którą wynalazł, gdy opuszczała ona tokijski plan i wchodziła w słownik twórców pracujących o kontynenty dalej. Założenie jest mniej hołdem niż tezą o autorstwie: postać przez dekady lekceważona jako rozrywka jednorazowa była w istocie zaprojektowanym językiem, z własnymi regułami, rytmami i ciszą.

Film dowodzi tej tezy poprzez obsadę rozmówców, a ta obsada jest argumentem. Guillermo del Toro, Hideo Kojima, Nicolas Winding Refn, Hideaki Anno i Shinji Higuchi pojawiają się nie jako wielbiciele składający hołd, lecz jako pracujący artyści rozliczający się z tego, co wzięli ze źródła. Gdy Anno i Higuchi, którzy odbudowali japońskie tokusatsu dla własnego pokolenia, zasiadają w tym samym chórze co meksykański bajarz i duński stylista, wspólna linia staje się nie do przeoczenia. Ultraman działa tu jak gramatyka założycielska, pierwszy wspólny język twórców, których poza tym nie łączy niemal nic.

Ten rozmach jest najmocniejszym dowodem dokumentu. Świadectwa sięgają od studia gier Kojimy przez stoły animacji Shannon Tindle i Johna Aoshimy aż po prozę science fiction Pat Cadigan, a każdy głos opisuje inne dziedzictwo: poczucie skali, cierpliwość wobec bezruchu, wiarę, że kostium może nieść smutek. Nic z tego nie brzmi jak uzgodnione, i o to właśnie chodzi. Pojedynczy wpływ rzadko ujawnia się niezależnie w tylu dyscyplinach, chyba że przekazywane jest coś strukturalnego.

Udział Kore-edy to najbardziej odkrywczy wybór całego przedsięwzięcia. Jego własne kino mieszka w kuchniach i szpitalnych korytarzach, w cierpliwym rachunku tego, co rodziny są sobie winne i co po sobie zostawiają; zwołanie panelu wokół kostiumu potwora wygląda z początku na najmniej prawdopodobną pozycję w jego dorobku. A jednak instynkt pozostaje spójny: podchodzi do Ultramana tak, jak podchodzi do swoich bohaterów, jak do czegoś odziedziczonego i kruchego, godnego raczej badania niż uwielbienia. Montaż należy do reżyserów Yu Nakamury i Kazukiego Yoshidy, którzy przeplatają rozmowy archiwalnymi zdjęciami Tsuburayi kierującego ekipą.

Tym, do czego film wraca bez ustanku, jest rzemiosło jako znaczenie. Wykonawca w kostiumie, rozmyślna powolność ruchu, surowy i nieco bolesny rysunek twarzy, jaki Toru Narita nadał postaci: to były decyzje estetyczne, nie techniczne ustępstwa, i dokument czyta je właśnie tak. W tym świetle niemota pierwszego Ultramana, który nigdy nie mówi, staje się wyborem formalnym, którego skutki sięgają aż po bezsłowny spektakl dzisiejszych superprodukcji.

A still from the documentary The Origin of Ultraman (2026) — A still from *The Origin of Ultraman* (2026)

Dochodzenie ma granice, których film nie do końca unika. Jest produkowany i dystrybuowany przez samego właściciela praw do serii, co czyni rocznicę zarówno działaniem marketingowym, jak i szczerym śledztwem, a dokument zbudowany w dużej mierze z pełnych podziwu świadectw ryzykuje, że na swoje centralne pytanie odpowie czcią zamiast analizą. Widz, który przychodzi bez zaplecza tokusatsu, może zobaczyć pochód szanowanych nazwisk zgadzających się, że Ultraman się liczy, bez pokazania mu w krytycznych kategoriach, czemu miałby zgodzić się sceptyk. Pytanie z tytułu łatwiej postawić, niż rozstrzygnąć.

The Origin of Ultraman wyreżyserowali Yu Nakamura i Kazuki Yoshida, pomysłodawcą jest Hirokazu Kore-eda, a nadzór sprawował Takayuki Tsukagoshi; produkcję i dystrybucję prowadzi Tsuburaya Productions wraz z Toho Next. Wśród rozmówców są także twórcy oryginalnej produkcji, w tym Susumu Kurobe, aktor, który pierwszy włożył kostium, oraz Hiroko Sakurai. Film wchodzi na japońskie ekrany 3 lipca 2026 roku, na sześćdziesiątą rocznicę serii, a międzynarodową premierę będzie miał 17 lipca na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Fantasia w Montrealu. Na razie nie potwierdzono polskiej premiery kinowej.