John DiMaggio nie dostał podwyżki za Bendera. Dostał coś trwalszego

John DiMaggio

Photo: Super Festivals / CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Urodzony	4 września 1968 North Plainfield, New Jersey, United States
Zawód	Aktor głosowy i aktor
Znany z	Zwierzogród, Super Mario Bros. Film, Ralph Demolka
Nagrody	Annie Award for Outstanding Individual Achievement for Voice Acting by a Male Performer in an Animated Television Production · D.I.C.E. Award for Outstanding Achievement in Character Performance

John DiMaggio należy do aktorów, których kwestie cytują miliony ludzi, choć mało kto widział jego twarz. Jego głos, żwir z utkwioną w nim samogłoską z New Jersey, od ćwierć wieku użycza cynizmu Benderowi, pijanemu i złodziejskiemu robotowi z Futuramy, a w jeszcze niższym rejestrze zmęczenia żołnierzowi Marcusowi Fenixowi. Polscy gracze mają tu dodatkowy powód do uwagi: najnowszą odsłonę Gears of War współtworzy warszawskie studio People Can Fly. Na ulicy rozpoznałoby go niewielu. Ta przepaść między dźwiękiem a człowiekiem tłumaczy całą jego karierę, a także to, że pewne studio uznało kiedyś, iż da się ją wykorzystać.

Najnowszym dowodem jest Gears of War: E-Day, prequel autorstwa The Coalition i warszawskiego People Can Fly, który cofa Marcusa Fenixa o czternaście lat, do dnia, w którym Horda Locust wydarła się spod ziemi planety Sera. Studio zbudowało wszystko od nowa, jak mówi jego dyrektorka techniczna, „od pustego dysku”, aż po ponad 350 kształtów twarzy na postać. Głosu nie przebudowało. Młodszego, bardziej bezbronnego Marcusa gra ten sam aktor, który warczał w oryginalnej trylogii.

DiMaggio urodził się 4 września 1968 roku i dorastał w North Plainfield w stanie New Jersey, gdzie grał w szkolnym teatrze, zanim zaczął studiować aktorstwo na Rutgers University, z którego odszedł na trzecim roku. Potem przyszedł stand-up oparty na parodiach, w tym występy w duecie Red Johnny and the Round Guy, i przyjaźń z aktorem Zakiem Orthem, która popchnęła go do studia nagraniowego. Pierwsze role grał jednak przed kamerą: powracającego lekarza w Chicago Hope i młodego Steve’a Ballmera w telewizyjnym filmie Piraci z Krzemowej Doliny.

Potem pojawił się Bender. Fox wyemitował Futuramę Matta Groeninga w 1999 roku, a pozbawiony sumienia robot do wyginania belek stał się komediowym silnikiem serialu. Rola przyniosła DiMaggiowi nagrodę Annie w 2001 roku. Od tamtej pory serial był kasowany i wskrzeszany częściej, niż większość sitcomów dostaje przedłużenie, przechodząc z Foksa do Comedy Central, a potem do Hulu. Bender przetrwał każdą przeprowadzkę.

Pierwsza dekada XXI wieku zrobiła z niego najbardziej rozchwytywanego czarny charakter w branży. Był Wakką i Kimahrim w Final Fantasy X, szalonym naukowcem o niebieskiej skórze, Doktorem Drakkenem, w Kim Kolwiek i Rico, pingwinem porozumiewającym się głównie pomrukami, w Pingwinach z Madagaskaru. W 2006 roku został Marcusem Fenixem w pierwszym Gears of War; Academy of Interactive Arts and Sciences nagrodziła tę kreację jako najlepszą rolę postaci.

Najczulsza rola przyszła w 2010 roku. W Porze na przygodę! Pendletona Warda użyczył głosu Jake’owi, zmiennokształtnemu starszemu bratu, który potrafi rozciągnąć się w łódź i wciąż brzmieć jak najbardziej wyluzowany facet w pokoju, przez 279 odcinków emitowanych do 2018 roku. Groening wezwał go ponownie do Rozczarowanych na Netfliksie, gdzie zagrał porywczego króla Zøga, a Bruce Timm obsadził go jako zgryźliwego Harveya Bullocka w Batman: Caped Crusader.

O swój zawód upominał się na długo, zanim trafił on na nagłówki. W 2013 roku był narratorem i producentem wykonawczym dokumentu I Know That Voice o ludziach, których pracę słyszy każdy, a prawie nikt nie wymienia ich z nazwiska.

Nagłówki pojawiły się w 2022 roku. Gdy Hulu ogłosiło w lutym powrót Futuramy, nazwiska DiMaggia zabrakło w obsadzie, a prasa branżowa doniosła, że Bender dostanie nowy głos z powodu sporu o wynagrodzenie, który sam aktor nazwał BenderGate. Komik James Adomian ujawnił, że studio rozpisało casting na kogoś, kto brzmiałby jak on; Mark Hamill, Tara Strong i Kari Wahlgren stanęli w jego obronie, a fani zagrozili bojkotem. Wygodna wersja głosi, że fani wygrali. Nie do końca. Hulu było kilka dni od pierwszej próby czytanej i miało plan, by w każdym odcinku Bendera grał inny gość, a DiMaggio wrócił w marcu bez podwyżki, o którą walczył. „Dostałem za to mnóstwo szacunku” – mówił później. Z tej historii wynika rzecz mniej romantyczna niż zwycięstwo fanów: studio potrafiło wyobrazić sobie Bendera bez niego, tylko nikt nie chciał oglądać tego eksperymentu.

W ostatnich latach więcej pracy dostaje też jego twarz. Zagrał radnego Fenwicka w Interview with the Vampire, Franka Finnerty’ego w Perrym Masonie, a w tym roku Berta Large’a, miejscowego przedsiębiorcę budowlanego, w Best Medicine, amerykańskiej wersji Doktora Martina nadawanej przez Foksa, u boku Josha Charlesa.

Głos nie zwolnił. Czternasty sezon Futuramy trafił do Hulu 3 sierpnia 2026 roku, a podczas San Diego Comic-Con w lipcu platforma zamówiła trzy wydłużone odcinki specjalne; pierwszy, świąteczny, ma się ukazać w 2027 roku. Adventure Time: Side Quests, powrót do wczesnych przygód Finna i Jake’a, zadebiutowało 29 czerwca na Disney+ i Hulu, a Cartoon Network pokazuje serial na świecie od 5 października. Gears of War: E-Day otworzyło wczesny dostęp 1 października i ukazuje się 6 października na Xbox Series X/S i Windows, od pierwszego dnia w Game Pass.

Poza studiem DiMaggio dzieli życie między Los Angeles a Nowy Jork; od 2014 roku jest żonaty z aktorką Kate Miller.

W wieku 58 lat gra młodszego Marcusa Fenixa niż ten, którego grał w wieku 38 lat, i robota, który wróci na święta. Podwyżki nie dostał. Dostał za to coś, czego nie da się wpisać do kontraktu: dowód, że bez niego nikt nie odważył się zacząć.