Tom Kenny, głos SpongeBoba, który przetrwał wolę twórcy serialu

Tom Kenny

Photo: Philip Romano / CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Urodzony	13 lipca 1962 Syracuse, New York, United States
Zawód	Aktor głosowy i komik
Znany z	Ant-Man, Guillermo del Toro: Pinokio, Hotel Transylwania
Nagrody	2 Emmy · 2 Annie Award for Voice Acting in an Animated Television Production

Na nagranie odcinka pilotażowego SpongeBob Kanciastoporty, jak wspomina Tom Kenny, Stephen Hillenburg przyniósł do studia butlę z helem. Kenny jej nie potrzebował. Głos, który zbudował zamiast tego, opisywany przez niego samego jako „rodzaj dziecka-mężczyzny w stylu Stana Laurela i Jerry’ego Lewisa”, przetrwał swojego twórcę i dziś dźwiga całą franczyzę filmów, seriali pobocznych i odcinków specjalnych, których Hillenburg, jak mówił, nie chciał. Kenny jest więc najtrwalszym elementem marki, o której kształcie nie decyduje.

Kenny dorastał w Syracuse w stanie Nowy Jork, gdzie urodził się 13 lipca 1962 roku, i uczył się w Bishop Grimes, katolickiej szkole średniej. Komediowa edukacja zaczęła się wcześniej. W pierwszej klasie poznał Bobcata Goldthwaita, z którym przyjaźni się do dziś, a później obaj występowali na wieczorach open mic jako „Tomcat” i „Bobcat”, w hołdzie dla komika Barry’ego Crimminsa.

Najpierw był stand-up, mniej więcej osiem lat w trasie po Stanach Zjednoczonych. Kino pojawiało się w małych dawkach, między innymi rolą w Shakes the Clown, komedii Goldthwaita z 1991 roku o klaunie dla dzieci z problemem alkoholowym. Telewizja dała mu dwie zespołowe szkoły: program skeczowy stacji Fox The Edge, gdzie poznał aktorkę Jill Talley, oraz Mr. Show with Bob and David w HBO, laboratorium alternatywnej komedii prowadzone przez Boba Odenkirka i Davida Crossa.

Przejście do pracy głosem nastąpiło przy Rocko i jego świat, gdzie Kenny grał wołu Heffera Wolfe’a i gdzie jako scenarzysta i reżyser pracował były nauczyciel biologii morskiej Stephen Hillenburg. Pod koniec lat 90. Kenny był już jednym z najbardziej zapracowanych głosów amerykańskiej animacji: Psem w Kotopsie, burmistrzem Townsville i narratorem w Atomówkach. W 1997 roku Hillenburg zaproponował mu główną rolę w podwodnym pilocie. Serial wystartował w Nickelodeon 1 maja 1999 roku, a Kenny użyczył głosu także ślimakowi Gary’emu, francuskiemu narratorowi i zagrał na żywo pirata Patchy’ego.

Gąbka nigdy go nie zaszufladkowała. Był Ice Kingiem w Pora na przygodę!, czarodziejem porywającym księżniczki, którego komiczną złośliwość serial stopniowo odsłaniał jako żałobę i obłęd, Pingwinem w The Batman, Starscreamem w Transformers: Animated i Spyro w grach wideo od drugiej części. Nagrody szły za głosem, nie za twarzą: Annie w 2010 roku za SpongeBoba i w 2014 roku za Pora na przygodę!, a także dzienne Emmy w 2018 i 2020 roku za SpongeBoba.

Niewygodna część tej historii zaczyna się od samego Hillenburga. Zrezygnował z prowadzenia serialu po pierwszym filmie, bo chciał go zakończyć, zanim się wyczerpie; Nickelodeon kontynuował. Pytany o spin-offy, odpowiadał, że sam Patryk „to byłoby może trochę za dużo” i że żadnych nie przewiduje. Po jego śmierci na SLA w listopadzie 2018 roku stacja i tak ogłosiła kilka: prequel o dzieciństwie SpongeBoba, program dla Patryka, filmy streamingowe o Sandy i Planktonie. Paul Tibbitt, były showrunner serialu, nazwał pomysł prequela „chciwym, leniwym zarządzaniem”. Kenny podkłada głos SpongeBobowi we wszystkim, a krytyka tej ekspansji prawie go nie dotyka. Trzeba jasno powiedzieć, dlaczego to ważne. Jego rola jest jedynym elementem, dzięki któremu nowy materiał brzmi jak oryginał, a więc to, co we franczyzie najwierniejsze, uwiarygadnia właśnie te części, które jej twórca odrzucał.

Nic z tego nie spowolniło pracy. W lutym 2024 roku Kenny i Bill Fagerbakke, głos Patryka, wystąpili jako swoje postaci w alternatywnej transmisji Super Bowl LVIII w Nickelodeon, improwizując dzięki technice motion capture. Netflix wypuścił w 2025 roku Plankton: The Movie, a w grudniu tego samego roku Paramount wprowadził do kin The SpongeBob Movie: Search for SquarePants, przygodę Dereka Drymona z Markiem Hamillem jako Latającym Holendrem. Film zarobił na świecie około 169 milionów dolarów przy budżecie 64 milionów i dostał najlepszą ocenę CinemaScore w historii serii, choć „The New York Times” zarzucił mu „cyniczną filozofię rozrywki dla dzieci”.

W tym roku wrócił jako Ice King w Adventure Time: Side Quests, prequelu z zamkniętymi odcinkami o młodszych Finnie i Jake’u, którego drugi sezon wystartował na początku października. W lutym audycja Fresh Air publicznego radia NPR wróciła do rozmowy z nim. Muzyka to obszar wyłącznie jego: od mniej więcej dekady prowadzi Tom Kenny & the Hi-Seas, dwunastoosobowy zespół rockowo-soulowy założony z producentem Andym Paleyem, który 2 października zagrał w Continental Club w Houston. „Jesteśmy na misji od Wilsona Picketta, Howlin’ Wolfa i Freddy’ego Cannona, nie od Boga”, powiedział „Houston Press”.

Od 1996 roku Kenny jest mężem Jill Talley, która w SpongeBob Kanciastoporty użycza głosu Karen, komputerowej żonie Planktona. Mają dwoje dzieci, Macka i Norę. W 2022 roku Syracuse Area Music Awards przyznały mu nagrodę za całokształt i miejsce w swojej galerii sław, wyróżnienie muzyczne dla człowieka, którego świat zna głównie jako postać z kreskówki.

Kolejne terminy są już ustalone. Godzinny odcinek świąteczny Merry Christmas, Mr. Plankton, w którym Plankton przejmuje biegun północny, ma się ukazać pod koniec roku, a wiosną 2027 roku Kenny wróci jako fioletowy smok w Spyro: A Realm Beyond, pierwszej nowej grze o Spyro od niemal dwóch dekad. Gąbka Hillenburga stała się portfelem marek. Jej głos to wciąż jeden człowiek przed mikrofonem, bez helu.