Shawn Ryan, twórca The Shield: Świat glin, który nauczył się przetrwać kasacje

Shawn Ryan

Photo: Georges Biard / CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Urodzony	11 października 1966 Rockford, Illinois, United States
Zawód	Scenarzysta, showrunner i producent telewizyjny
Nagrody	Peabody · Złoty Glob · AFI Award for TV Program of the Year (wspólna) · Norman Lear Playwriting

Niewielu scenarzystów amerykańskiej telewizji wie o kończeniu seriali tyle, co Shawn Ryan. Widział, jak jedna stacja skasowała jego serial, a trzy dni później wznowiła jego produkcję. Widział też, jak inna stacja zakończyła emisję serialu, po kilku dniach zamówiła sezon pożegnalny, a potem jeszcze go przedłużyła. Zdarzyło mu się przepisać finał, by nadać mu charakter pożegnania, gdy skrócono zamówienie na odcinki. Patrzył również, jak po trzynastu odcinkach znika serial, który najbardziej zachwycił krytyków. U podstaw jego kariery leży pytanie: jak scenarzysta, który postawił moralny rozkład w centrum policyjnego dramatu, stał się człowiekiem, któremu studia powierzają tworzenie przebojów dla szerokiej publiczności?

Dorastał w Rockford w stanie Illinois, jako syn nauczycielki i księgowego. Wspominał „bardzo dobre rodzinne wychowanie” oraz dziecięcą fascynację telewizyjnymi sitcomami. Nic w jego dzieciństwie nie zapowiadało brutalnych tematów, z którymi miał być później kojarzony. Wyjechał na wschód, by studiować w Middlebury College w stanie Vermont.

Po ukończeniu studiów w 1988 roku Ryan dostał szansę na start, zgłaszając się do konkursu Norman Lear Playwriting Award organizowanego przez Columbia Pictures Television i zdobywając główną nagrodę. Wiązała się ona z 25 tysiącami dolarów oraz spotkaniami z producentami studia. Pisał scenariusze do animowanego serialu Life with Louie, za co w 1998 roku otrzymał nominację do nagrody Humanitas, a następnie dołączył do ekipy Nash Bridges, policyjnego serialu z Donem Johnsonem. Jak mówił, jego pogodny ton sprawił, że zapragnął napisać coś zupełnie innego; później pracował jako scenarzysta i producent przy Anioł ciemności.

Tym czymś był The Shield: Świat glin. Stacja FX pokazała premierowy odcinek w marcu 2002 roku, a w roli Vica Mackeya, dowódcy skorumpowanego oddziału policji w Los Angeles, luźno inspirowanego aferą Rampart, obsadziła Michaela Chiklisa. Poważnie rozważano, by serial nosił tytuł „Rampart”. Ryan stworzył produkcję, przez wszystkie siedem sezonów i 88 odcinków pełnił funkcję głównego scenarzysty i showrunnera, a za scenariusz pilota otrzymał nominację do Emmy. Chiklis zdobył Emmy dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, a serial otrzymał Złoty Glob dla najlepszego serialu dramatycznego. W 2006 roku Ryan odebrał za niego na scenie nagrodę Peabody. Jego żona, aktorka Cathy Cahlin Ryan, zagrała Corrine, żonę Mackeya. Gdy serial dobiegł końca w listopadzie 2008 roku, udowodnił, że stacja telewizji kablowej może zbudować swoją tożsamość wokół bohatera, któremu widzowie nie mieli wybaczać.

Kolejne lata pokazały, jak niewiele gwarantowała mu ta reputacja. Ryan prowadził dla CBS serial Jednostka, tworzony we współpracy z Davidem Mametem, wojskowy dramat oparty na książce Erica Haneya o jednostce Delta Force. Przejął też funkcję showrunnera Magii kłamstwa w drugim sezonie. Później przyszła seria produkcji, które chwalili krytycy, ale z których rezygnowały stacje. Terriers, serial stworzony przez Teda Griffina, w którym Ryan był producentem wykonawczym i showrunnerem, stacja FX skasowała w grudniu 2010 roku po trzynastu odcinkach. The Chicago Code, jego serial dla Foxa o pierwszej w historii miasta kobiecie na stanowisku nadinspektora policji, granej przez Jennifer Beals, doczekał się w 2011 roku tylko jednego sezonu. „Nigdy nie dowiedziałem się, dlaczego serial został skasowany” — powiedział później. Last Resort, serial o załodze okrętu podwodnego, który stworzył dla ABC z Karlem Gajdusekiem i którego gwiazdą był Andre Braugher, w listopadzie 2012 roku stracił zamówienie na dodatkowe odcinki. Producenci przerobili trzynasty odcinek, by stał się finałem serialu.

Druga połowa jego kariery opierała się na wytrwałości. Po dwunastu latach pracy w 20th Television i Fox Television Studios Ryan w 2011 roku przeszedł do Sony Pictures Television, gdzie pozostał przez trzynaście lat. Wraz z Erikiem Kripkem stworzył dla NBC Poza czasem. W maju 2017 roku stacja skasowała serial, ale trzy dni później, po negocjacjach z Sony, wznowiła jego produkcję. W 2018 roku znów go anulowała, zamawiając dwuczęściowy finał, który wyemitowano w grudniu. S.W.A.T. – jednostka specjalna, którą Ryan rozwijał z Aaronem Rahsaanem Thomasem wokół postaci granej przez Shemara Moore’a, była emitowana przez CBS od listopada 2017 do maja 2025 roku. Doczekała się ośmiu sezonów i 163 odcinków, mimo że w maju 2023 roku stacja skasowała serial, by po kilku dniach zmienić decyzję.

W tej historii kryje się sprzeczność, do której krytycy wciąż wracają: seriale najczęściej uznawane za najlepsze dzieła Ryana po The Shield: Świat glin szybko znikały z anteny, a długie serie powstawały w ramach formatów zapewniających widzom poczucie komfortu. W 2023 roku nazwał Terriers serialem „wyprzedzającym swoje czasy” i wziął na siebie winę za to, że nie walczył o lepszy tytuł. Jego późniejsze przeboje są bardziej konwencjonalne niż serial, który przyniósł mu sławę: IndieWire określił American Hostage jako „dramat na czasie, ale letni”, choć produkcja ma w serwisie Rotten Tomatoes 88 procent pozytywnych ocen. Trwałość i ryzyko to nie to samo, a kariera Ryana jest jednym z najdobitniejszych przykładów na to, jak pierwsze może wypierać drugie w amerykańskiej telewizji.

The Night Agent zmienił skalę jego kariery. Serial, będący adaptacją powieści Matthew Quirka, opowiada o agencie FBI granym przez Gabriela Basso, który odbiera telefon w piwnicy Białego Domu. Premiera odbyła się w serwisie Netflix w marcu 2023 roku. W ciągu pierwszych czterech dni serial stał się trzecim najchętniej oglądanym debiutem platformy, a do czerwca 2023 roku zgromadził 812,1 miliona godzin oglądania — najwięcej spośród wszystkich oryginalnych produkcji Netfliksa w tym okresie. W czerwcu 2024 roku Deadline poinformował, że Ryan podpisał z Netfliksem czteroletnią umowę obejmującą realizację projektów. Miała ona wejść w życie po wygaśnięciu jego kontraktu z Sony, pod koniec października. Do Netfliksa przeniosła się z nim jego wieloletnia partnerka producencka, Marney Hochman. Trzeci sezon zadebiutował 19 lutego 2026 roku, przyciągając mniejszą widownię, a w maju Netflix potwierdził, że czwarty sezon będzie ostatnim. „Od pierwszego sukcesu The Night Agent nieustannie myślałem o tym, by w odpowiednim momencie zapewnić serialowi i podróży Petera Sutherlanda właściwe, trzymające w napięciu zakończenie” — powiedział Ryan.

https://www.youtube.com/watch?v=_XVSHhNm6Cc

Jego najnowszy serial sięga w przeszłość. American Hostage, który stworzył z Eileen Myers dla MGM+, wraca do sprawy z Indianapolis z lutego 1977 roku. Tony Kiritsis przez około 63 godziny przetrzymywał brokera kredytów hipotecznych, grożąc mu strzelbą połączoną z mechanizmem spustowym za pomocą przewodu. Jon Hamm gra Freda Heckmana, dziennikarza radiowego, który został pośrednikiem między porywaczem a innymi, a Giovanni Ribisi wciela się w Kiritsisa. Serial jest adaptacją fikcyjnego podcastu z 2022 roku, w którym także wystąpił Hamm, i powstał we współpracy z Sony Pictures Television. Ośmioodcinkowy sezon miał premierę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto we wrześniu 2026 roku, a streaming rozpoczął się 20 września. Produkcję zaplanowano jako antologię, w której każdy kolejny sezon ma opowiadać o innej prawdziwej sprawie związanej z porwaniem zakładników.

Ryan i Cathy Cahlin Ryan, która wystąpiła również w The Chicago Code, mają dwoje dzieci. Finał sezonu American Hostage zaplanowano na 1 listopada, a jego przyjęcie przez widzów zdecyduje, czy antologia powróci z nową sprawą. Ostatni sezon The Night Agent ma trafić na Netflix w 2027 roku, a tym razem — jak mówi Ryan — nad zakończeniem pracuje od chwili, gdy pierwszy sezon stał się przebojem.